فصلنامه پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي Quarterly journal of Research and Planning in Higher Education http://journal.irphe.ir 0 user fa jalali 1388 3 1 gregorian 2009 6 1 15 1 online 1 fulltext

fa الگوى استراتژیک مديريت دانش برای ارتقای عملکرد پژوهشگاهها آموزش عالی higher education پژوهشی Original به منظور تعریف الگویی برای مدیریت دانش در پژوهشگاهها براى ارتقای عملکرد آنها، پس از مطالعه ادبیات موجود در این حوزه مشخص شد که سه دیدگاه اصلی در خصوص مدیریت دانش و جایگاه آن در سازمانها وجود دارد. یک دیدگاه به مفهوم مدیریت دانش همچون مفاهیمی نظیر مدیریت تحول و مدیریت تغییر در سازمانها می‌نگرد. دیدگاه دوم معتقد است که در هر حوزه‌ای از سازمانها که بر اساس مدلهای مختلف از جمله مدل زنجیره ارزش پورتر مفهوم و جایگاه مدیریت اطلاعات تعریف شده است، می‌توان آن را با مدیریت دانش جایگزین کرد. دیدگاه سوم به مفهوم مدیریت دانش از دیدگاه سیستمی و استراتژیک نگریسته است. بر اساس دیدگاه سوم استراتژی مدیریت دانش به عنوان یک استراتژی وظیفه‌ای تلقی مى‌شود و در کنار سایر استراتژیهای وظیفه‌ای قرار می‌گیرد. در این پژوهش مفهوم مدیریت دانش از منظر دیدگاه سوم مدنظر بوده است و پس از مطالعات فراوان در حوزه ادبیات مربوط به مفهوم مدیریت دانش این دیدگاه انتخاب و بر اساس آن مدل مفهومی پژوهش طراحی و پیشنهاد شده است. فرضیه اصلی پژوهش به این شکل تعریف شده است که هماهنگی بین استراتژیهای دانش، تولید و توسعه دانش، انتقال دانش و به‌کارگیری دانش در پژوهشگاهها با توجه به استراتژی کار پژوهشگاهها به ارتقای عملکرد آنان منجر می‌شود.برای آزمون این فرضیه جامعه آماری پژوهشگاههای وابسته به سازمانها و مؤسسات دولتی در نظر گرفته شدند که مقایسه عملکرد آنان با میزان هماهنگی استراتژیهای اتخاذ شده توسط آنها در حوزه سیستم مدیریت دانش و زیر سیستم‌های آن می‌توانست محمل خوبی برای آزمون فرضیه پژوهش باشد. پس از انتخاب نمونه معرف جامعه آماری، پرسشنامه‌ای طراحی شد و پس از آزمون روایی و پایایی آن در اختیار پژوهشکده‌های عضو نمونه جامعه آماری قرار گرفت. پرسشنامه حاوی دو دسته سؤال بود که یک دسته سؤالات با پاسخهای بسته بودند که بر اساس درجه بندی لیکرت از 1 تا 5 تقسیم شده بودند و پاسخهای ارائه شده در این بخش از پرسشنامه داده‌های کمّی آزمون فرضیه را تشکیل می‌دادند. گروه دوم سؤالات پرسشنامه سؤالات با پاسخهای باز بودند که پاسخهای تشریحی و تفصیلی به آنها داده‌های کیفی آزمون فرضیه را تشکیل می‌دادند. پس از توزیع و جمع‌آوری پرسشنامه‌ها، داده‌های کمّی با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل آماری شدند. داده‌های کیفی هم با روش تحلیل محتوا، تحلیل و با تعریف شاخص هماهنگی کمّی شدند و در نهایت، تحلیل آماری هم در خصوص آنها انجام شد. نتیجه نهایی هر دو تحلیل کمّی و کیفی داده‌های جمع‌آوری شده حاکی از تأیید فرضیه اصلی مطرح شده در پژوهش است. In order to identify a model for knowledge management in research centers performance promotion, after studying the literature, it was so clarified that there are three basic views regarding knowledge management and its position in organizations. One view looks upon knowledge management concept as such concepts as change management and transformation management in the organization. The second view believing that in each department of the organizations, the information management concept and position have been defined, it can be replaced by knowledge management. The third view looks upon the knowledge management concept from the systemic and strategic viewpoint. In this research, the researcher's view to the knowledge management concept is of the third view and on same basis, the conceptual model of research has been designed and suggested. The main theory of research has been so defined as: Alignment among knowledge strategies, knowledge production and development, knowledge transfer and knowledge application in research centers, leads to their performance promotion. To experiment this theory, the sample representing the statistical society selected, a questionnaire was designed and, after its validity and reliability tests, was distributed among the research centers of the target statistical society. After distribution and collection of the questionnaires, the quantitative data were statistically analyzed by SPSS software. The qualitative data were analyzed via content analysis method, and quantitatively coordinated by index definition. Finally, statistical analysis was conducted. The final results of both quantitative and qualitative analysis approved the main theory set forth in research. مدیریت دانش، نقاط مرجع استراتژیک، پژوهشگاه، تحلیل محتوا و هماهنگی استراتژیک Knowledge Management, Strategic Reference Points (SRPs), Research Center, Content Analysis, and Strategic Coordination 1 26 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-134&slc_lang=fa&sid=fa Seyed Mohammad Aarabi سيد محمد اعرابي 00031947532846001493 No Department of Management, Allame Tabatabaei University, Tehran, Iran دانشكده حسابداري و مديريت دانشگاه علامه طباطبايي Saeid Mousavi سعيد موسوي mousavisaeid@yahoo.com 00031947532846001494 Yes Department of Management, Allame Tabatabaei University, Tehran, Iran. دكتراي مديريت بازرگاني از دانشگاه علامه طباطبايي

fa باورهای معرفت شناختی مدیران و نگرش آنها درخصوص برنامه‌ریزی استراتژیک در آموزش‌عالی (دانشگاههاى شمال شرق ايران) آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف اصلی از این پژوهش بررسی رابطه میان باورهای معرفت شناختی مدیران با نگرش آنها درخصوص برنامه‌ریزی استراتژیک است. در این مطالعه از تحقیق کمّی غیر آزمایشی آینده‌نگر تبیینی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق شامل رؤسا ومعاونان دانشگاههای دولتی، آزاداسلامی و علوم پزشکی شمال شرق ایران است که در سال تحصیلی 87 -1386، مشغول به فعالیت بوده‌اند. از کل 82 نفر رئیس و معاونان این دانشگاهها، 54 نفر به پرسشنامه‌های مربوط پاسخ دادند. در این تحقیق به دليل حجم محدود جامعه آماری، به جای نمونه‌گیری از روش سرشماری استفاده شده است. برای گردآوری داده‌های مربوط به باورهای معرفت شناختی از «پرسشنامه باورهای معرفت شناختی شومر» و برای بخش برنامه‌ریزی استراتژیک از پرسشنامه «سنجش نگرش نسبت به برنامه‌ریزی استراتژیک» استفاده شده است. برای تجزیه وتحلیل داده‌های به دست آمده از تحلیل رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که بین باورهای معرفت شناختی مدیران و نگرش آنها درخصوص برنامه‌ریزی استراتژیک رابطه معنی‌داری وجود دارد. بنابراین، مدیرانی که دانش را نسبی، اکتسابی و پیچیده و فرایند فراگیری آن را تدریجی تلقی می‌کنند، توجه بیشتری به برنامه‌ریزی استراتژیک از خود نشان داده‌اند. The main purpose of this research is scrutiny relation between university presidents and vice- presidents' epistemological beliefs with their attitude towards strategic planning. The method utilized in this research was quantitative - non-experimental – descriptive - prospective. A total of 54 questionnaires were sent to the presidents and vice- presidents to assess their assumptions about the nature of knowledge including: simple, certain, innate, and quick (SCIQ) and, attitude towards strategic planning. The population includes all presidents and their deputies in all State, Islamic Azad and Medical Science Universities of northeast of Iran during 2007-2008. Regression analysis is used to analyze the data. The result indicates that there is a strong relationship between the presidents and vice- presidents' epistemological beliefs and their attitude towards strategic planning. This means that the presidents and their deputies who spot science relative, acquisitive and complex and gradual process of learning, they have more attendance to the strategic planning. باورهای معرفت شناختی، برنامه‌ریزی استراتژیک و نظام آموزش‌عالی Epistemological Belief, Strategic Planning, and Higher Education 27 50 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-135&slc_lang=fa&sid=fa A. kohan اميرحسين كهن ah_cohen@yahoo.com 00031947532846001495 Yes Department of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. كارشناس ارشد مديريت آموزشي دانشگاه فردوسي مشهد B. Shabani Varaki بختيار شعباني وركي 00031947532846001496 No Department of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه فردوسي مشهد F. Rahimnia فريبرز رحيم نيا 00031947532846001497 No Department of Economic and Business Administration, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشكده علوم اداري و اقتصادي دانشگاه فردوسي مشهد

fa بررسی قابليتهای مديريتی مديران دانشگاههای دولتی شهر تهران آموزش عالی higher education پژوهشی Original در اين تحقیق، با استفاده از مدل اسلوکوم و همکاران، میزان برخورداری مدیران دانشگاههای دولتی شهر تهران از قابلیتهای مدیریتی مطالعه و بررسى شده است. نتايج اين تحقيق نشان مى‌دهد که قابليتهاى برنامه‌ريزى و مديريت، کار تيمى و خودگردانى جامعه مديران مورد بررسى در سطح خوب و قابليت آگاهيهاى جهانى اين مديران در سطح متوسط قرار دارد. همچنين، قابليت ارتباطى و اقدام استراتژيک اين مديران در سطح متوسط تا خوب است. نتايج اين پژوهش نشان مى‌دهد که رابطه معناداری بین متغيرهاى تعديل‌کننده نوع دانشگاه (پلی تکنیک/جامع)، مقطع تحصيلى، رشته تحصيلى و سابقه خدمت مديران و معاونان دانشگاههای مورد بررسى و میزان برخورداری آنها از قابليتهاى مديريتى وجود ندارد، اما بين جنسيت و موقعيت سازمانى افراد و قابليتهاى آگاهيهاى جهانى و خودگردانى آنها رابطه معنادارى وجود دارد. نتايج بررسيهاى عميق‌تر نيز نشان مى‌دهد که زنان و مديران صفى به ترتيب از امتياز بيشترى نسبت به مديران مرد و مديران ستادى در قابليتهاى آگاهيهاى جهانى و خودگردانى برخوردارند. This article studies the management competencies of managers of universities in Tehran, using Slocum and colleagues' (date) model. The findings show that "Planning and Management", "Team Working" and "Self Management" competencies of the interviewed managers are at high levels and "Universal Awareness" competency is at the average level. But their "Communication" and "Strategic Action" competencies are between average and high levels. The findings of this study also show that there isn't any meaningful relationship between the "Type of University (Technical/ General)", "Field of Study", "Degree", "Years of Experience" of managers and their management competencies. But there is a meaningful relationship between managers' gender and position and their "Universal Awareness" and "Self Management" competencies. A deep analysis indicates that in "Universal Awareness" and "Self Management" competencies, women are more competent than men and Line managers are more competent than Staff managers. قابلیتهای مدیریتي، مدیران دانشگاه، قابليت آگاهيهاي جهاني، قابليت خودمديريتي، جنسیت و موقعیت سازماني Managerial Competencies, University’s Managers, Global Awareness, Self Management, Gender, and Organizational Position 51 72 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-136&slc_lang=fa&sid=fa Nayer Ramazani نير رمضاني 00031947532846001484 No - Department of Education and Psychology, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran كارشناس ارشد مديريت آموزشي دانشگاه شهيد بهشتي Monireh Panahi منيره پناهي ‌monireh_panahi@yahoo.com 00031947532846001485 Yes - Department of Management and Accounting, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran دانشجوي دكتراي مديريت استراتژيك دانشگاه شهيد بهشتي Mohammad Hassan Pardakhtchi محمد حسن پرداختچي 00031947532846001486 No Department of Management and Accounting, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran. دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه شهيد بهشتي

fa بررسی رابطه‌ فناوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه علمی با استفاده از نقشه شناختي آموزش عالی higher education پژوهشی Original فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌ عنوان یکی از فناوریهای نوین نقش مهمی در توسعه جوامع داشته است. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که این فناوری به عنوان یکی از زیرساختهای مهم نظامهای علمی عمل مى‌کند. بر اساس يافته‌هاى تحقيق، میان نشانگرهای فناورى اطلاعات و ارتباطات و توسعۀ علمی در سطح کشورها همبستگی معنا‌داری وجود دارد. همچنین، روابط بین نشانگرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه علمی و میزان همبستگی آنها به صورت یک نقشه شناختی نشان داده شده است. نقشه شناختى به عنوان یکی از ابزارهای مفید براى شناخت، توصيف و مدلسازى نظامهاى پيچيده می‌تواند به‌کار برده ‌شود. همبستگيهاى معنادار مثبت بالا ميان نشانگرهاى فناورى اطلاعات و ارتباطات مانند کاربران اينترنت، پهناى باند دسترسی به اینترنت، اعتبارات فناورى اطلاعات و ارتباطات و ... با نشانگرهاى توسعه علمى مانند تعداد مقالات و پتنت‌ها از يک سو و بحث‌انگيز بودن نشانگرهاى فناورى اطلاعات و ارتباطات در کشورمان از سوی دیگر، می‌تواند کشورمان را در دستيابى به اهداف سند چشم‌انداز بيست ساله در خصوص علم و فناورى با مشکل مواجه سازد. بنابراین، کسب مقام اول علم و فناورى در منطقه نيازمند توسعه زيرساختهاى لازم و مورد نیاز است که يکى از زيرساختهاى مهم فناورى اطلاعات و ارتباطات است که باید به آن توجه شود. Information and communication technology is increasingly important to the science development, because the application and development of different tools of information and communication technology helps the accumulation, recombination, and innovation of knowledge capital. The findings of this research show that there are significant correlations between the information and communication technology and science development indicators in the countries. Also the correlations between information and communication technology and science development indicators are shown by a cognitive map. Cognitive maps can be used as useful tools for recognition, description and modeling of the complex systems. There are positive high significant correlations between internet users, international internet bandwidth and information and communication technology expenditures with journal articles and patents. In the other hand, there are inadequate information and communication technology indicators in Iran. These issues can bring about problems in achieving the goals of the science and technology expressed in Iran’s twenty-year vision plan. Hence, to achieve the first rank in the science and technology in the region, we need to provide and develop the required infrastructures as one of the important infrastructures is information and communication technology which is necessary to be paid more attention. فناوری اطلاعات و ارتباطات، توسعه علمی، تولید دانش و نقشه شناختی Information and Communication Technology, Science Development, Knowledge Production and Cognitive Map 73 97 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-137&slc_lang=fa&sid=fa Reza Maniee رضا منيعي r_maniee@irphe.ir 00031947532846001490 Yes Department of Higher Education Planning, Institute for Research and Planning in Higher Education, Tehran, Iran. عضو هيئت علمي مؤسسه پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش عالي Caro Lucas كارو لوكس 00031947532846001491 No - Department of Computer and Electronic Engineering, Tehran University, Tehran, Iran دانشكده مهندسي برق و كامپيوتر دانشگاه تهران Maghsoud Farasatkhah مقصود فراستخواه 00031947532846001492 No - Department of Computer and Electronic Engineering, Tehran University, Tehran, Iran گروه برنامه‌ريزي آموزش‌عالي مؤسسه پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش عالي

fa تحليل استراتژى جستجوى نوآورى بنگاههاى صنعتى ايران در تعامل با نهادهاى علمي آموزش عالی higher education پژوهشی Original در اين مقاله فعاليتهاى حل مسئله، که متضمن پالايش، ايجاد، به کارگيرى مجدد ايده‌ها، اصلاح و حتى رد آگاهانه دانش فنى موجود و قبلى توسط بنگاههاست، به عنوان «استراتژى جستجوى نوآوري» در نظر گرفته شده است. هدف اصلى اين پژوهش بررسى «ميزان تمايل» بنگاههاى صنعتى کشور به ايجاد ارتباط با نهادهاى علمى به ويژه دانشگاهها به عنوان منابع دانش جديد در فعاليتهاى نوآورى است. شناسايى عوامل مؤثر بر تصميم بنگاههاى صنعتى به منظور تعامل با نهادهاى مذکور از منظر استراتژى جستجوى نوآورى از ديگر اهداف اين پژوهش است. اطلاعات و داده‌هاى حاصل از نتايج پژوهشهاى ميدانى براى تجزيه و تحليل و آزمون فرضيات پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. نتايج پژوهش حاکى است که بيش از نيمى از بنگاههاى صنعتى مورد مطالعه داراى ارتباط نسبتاً ضعيف با نهاد‌هاى علمى‌اند و صرف داشتن واحد تحقيق و توسعه(R&D) و اختصاص درصدى از فروش براى فعاليتهاى R&D در بنگاههاى صنعتى به افزايش تمايل بنگاههاى مذکور به برقرارى ارتباط و همکارى با نهادهاى علمى منجر نشده است، بلکه بنگاههايى که پژوهشگران بيشترى در واحدهاى R&D آنها شاغل بوده‌اند، ارتباط و تعامل نسبتاً بهترى دارند. در مجموع، شدت ارتباط و تعامل با نهادهاى علمى در آن دسته از بنگاههاى صنعتى بالاست که از توانمندى بالايى در اجراى تحقيقات پايه برخوردار هستند. This paper considers innovation search strategy as problem-solving activities by firms that involve the screening, creation and re-use of ideas, modification, and intelligent rejection of new and old know-how. Its aim is to investigate existing innovation search strategies of Iranian industrial firms and analyze the affecting factors on decision of firms to select scientific institutions in particular universities to acquisition of new economic knowledge on a theoretical framework based. In our empirical study of 39 Iranian industrial firms based on a survey performed by IROST, found that there are weak linkage between firms and scientific institutions. The results suggest that firms with higher basic research capabilities have likely better linkage with the scientific institutions. جستجوي نوآوري، نهادهاي علمي، دانشگاه، مراکز تحقيقاتي، بنگاههاي صنعتي و ايران Search Strategy, Firms, Innovation, Universities, Scientific Institutions, Iran. 99 120 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-138&slc_lang=fa&sid=fa Farhad Abbasi فرهاد عباسي abbasi@irost.org 00031947532846001499 Yes Technological Development Studies Institute, Iranian Research Organization for Science and Technology(IROST),Tehran, Iran. سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران Hojattollah Hajihoseini حجت‌اله حاجي حسيني 00031947532846001500 No Technological Development Studies Institute, Iranian Research Organization for Science and Technology(IROST),Tehran, Iran. سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران

fa تشکیل خانه کیفیت در نظام آموزش عالی(مطالعه موردی: مقطع دکتری مدیریت دانشگاههای دولتی) آموزش عالی higher education پژوهشی Original بخش آموزش به طور اعم و آموزش‌عالی به طور اخص یکی از پایه‌های اصلی توسعه هر کشور محسوب می‌شود. لذا، ارزیابی و بهبود مستمر کیفیت آموزش و یادگیری در آموزش‌عالی طی دهه‌های اخیر از سوی دانشگاهها در سراسر جهان مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته است. از این رو، در این مقاله روش گسترش مشخصه‌های کیفی در دوره دکترای رشته مدیریت دانشگاههای دولتی ایران (تهران، شهید بهشتی، تربیت‌مدرس، علامه‌طباطبايى و اصفهان) با هدف ارزیابی و بهبود کیفیت برنامه‌های آموزشی ارائه شده در این دوره مطالعه شده است. در این پژوهش80 نفر از 328 دانشجوی دوره دکترای مدیریت در نیمسال دوم تحصیلی 87-1386 در دانشگاههاى ياد شده به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند و برای گردآوری داده‌ها از نمونه مورد نظر از پرسشنامه استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مهم‌ترین خواسته‌های دانشجویان دکترای مدیریت «کسب جدیدترین تجارب سازمانی، تبحر یافتن در مهارتهای تحلیلی، ترغیب دانشجویان به تفکر، مفید و کافی بودن منابع معرفی شده، مثالها و تکالیف ارائه شده، داشتن روحیه انتقادپذیری استاد درس و توانایی علمی و میزان تسلط وى بر موضوع درس» است که باید مورد توجه طراحان این مقطع تحصیلی قرار گیرد. همچنین، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین میزان اهمیت خواسته‌ها از نظر دانشجویان و میزان دستیابی آنها به خواسته‌هایشان تفاوت معناداری وجود دارد و ضرورت گذر از وضعيت موجود به وضعيت مطلوب به‌روشنی درک می شود. Generally education and specially higher education is one of the main development bases of each country. So, evaluation and continuous quality improvement of education and learning in higher education during in recent decades has been considered by the universities of the world. This study applies Quality Function Deployment (QFD) technique to evaluate and improve the quality of educational programs. The target population consists of PhD students who study in the management course in public universities in Iran (Tehran, Beheshti, Allame Tabatabaee, Tarbiat Modarres and Esfahan), during the second semester of 2007-08. 80 members out of 328 members of statistical population were selected. A questionnaire was used for data collection the selected sample. According to the results of this study, the most important quality requirements, as perceived by students are: Acquiring the latest organizational experiences / Proficiency in analytical skills / Stimulate students’ thinking / Proposing useful and sufficient references, examples and assignments / the Professors’ scientific ability and their criticism morale. Moreover, regarding the results, there is significant difference between requirements importance level and access of students in their requirements. Thus, it would be necessary to change from existing situation to desired situation in which the mentioned indices are categorized from low to high. آموزش‌عالی، تحصیلات تکمیلی، گسترش مشخصه‌های کیفی(QFD)، کیفیت آموزش عالی و ندای مشتریان Higher Education, Quality Function Deployment, House of Quality, and Voice of Customers 121 154 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-139&slc_lang=fa&sid=fa 0003194753284600292 No Mehrdad Madhoushi مهرداد مدهوشي madhoshi@umz.ac.ir 00031947532846001447 Yes Department of Business Management, Mazandaran University, Babolsar, Iran دانشكده علوم اداري و اقتصادي دانشگاه مازندران Mohammad Reza Zali محمدرضا زالي 00031947532846001448 No Department of Business Management, Mazandaran University, Babolsar, Iran دانشكده علوم اداري و اقتصادي دانشگاه مازندران Nasim Najimi نسيم نجيمي 00031947532846001449 No Department of Industrial Management, Mazandaran University, Babolsar, Iran. كارشناس ارشد رشته مديريت صنعتي دانشگاه مازندران

fa مقایسه رضایت شغلی و انگیزش پیشرفت در دانش آموختگان کشاورزی خود اشتغال و غیرخود اشتغال آموزش عالی higher education پژوهشی Original رضایت شغلی به عنوان یکی از عوامل بسیار مهم و تأثیرگذار در شغل محسوب می‌شود و تحقیقات متعددی در این زمينه انجام شده است. انگیزش پیشرفت نیز به عنوان سازه‌ای که در گرایش افراد به خوداشتغالی تأثیر بسزایى دارد، شناخته می‌شود. سؤال اصلی این مطالعه این است که آیا تفاوت معنی‌داری بین رضایت شغلی و انگیزش پیشرفت افراد خود اشتغال و غیرخود اشتغال وجود دارد؟ این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه انگیزش پیشرفت و رضایت شغلی دانش آموختگان دانشگاهی در دو بخش خوداشتغال و غیرخوداشتغال انجام شده است. نمونه مورد مطالعه این تحقیق 148 نفر از دانش آموختگان رشته کشاورزی سراسر کشور بودند که 78 نفر آنها خود اشتغال و 70 نفر نیز غیر خود اشتغال بوده‌‌اند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه محقق ساخته رضایت شغلی [با ضریب قابلیت اعتماد 84/0] و پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس [با ضریب قابلیت اعتماد73/0] استفاده شده است که به صورت پستی برای نمونه‌هاى مورد بررسی ارسال شد. نتایج به دست آمده نشان داد که انگیزش پیشرفت دانش‌آموختگان خوداشتغال به طور معنی‌داری از دانش‌آموختگان غیر خود اشتغال بالاتر است (p<0/01). همچنین، رضایت شغلی افراد خود اشتغال نیز از رضایت شغلی افراد غیر خود اشتغال به طور معنی‌داری بالاتر است(p<0/01). Achievement motivation is one of the most important factors in occupations and there have been different researches in this regard. It has been recognized that achievement motivation is also another construct in the tendency of people to self employment. The major question in this study was to find out if there was a recognizable difference in job satisfaction and achievement motivation between self employed and non self employed people. Therefore the goal of this study was to compare achievement motivation and job satisfaction between self employed and non self employed graduates of agriculture. The sample of this research was 148 agriculture graduates, 78 of them were self employed and the rest were non self employed. For gathering data questionnaires of job satisfaction (Alfa=0.84) and achievement motivation (Hermens questionnaire with Alfa=0.73) was used and were sent by post to the samples. Results showed that achievement motivation and job satisfaction in self employed graduates were much more significant with compare to non self employed graduates (P<0.01). رضایت شغلی، انگیزش پیشرفت، خود اشتغال، دانش آموختگان و کشاورزی Job Satisfaction, Achievement Motivation, Self Employment, Graduates, and Agriculture 155 175 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-140&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Javad Pourkarimi جواد پوركريمي jpkarimi@ut.ac.ir 00031947532846001502 Yes Academic Center for Education, Cultural and Research (ACECR), Jahad Deneshghahi عضو هيئت علمي جهاد دانشگاهي