فصلنامه پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي Quarterly journal of Research and Planning in Higher Education http://journal.irphe.ir 0 user fa jalali 1385 4 1 gregorian 2006 7 1 12 2 online 1 fulltext

fa تعاملات دانشجويان، انگيزش و کنشگرى رشته ‎اي آموزش عالی higher education پژوهشی Original اين مقاله بر اساس پژوهشى در بين 361 نفر از دانشجويان رشته هاى علوم اجتماعى تدوين شده است. هدف از ارايه اين مقاله ارزيابى مناسبات و تعاملات دانشجويان در قلمروهاى گوناگون از جمله در زمينه هاى اجتماعى و آموزشى است. پنداشته هاى نظرى اين پژوهش برآمده از آراى نظريه پردازان جامعه شناسى علم است و بر اساس آنها تعاملات بين دانشجويان در ايجاد انگيزش و انرژى عاطفى و نيز يادگيرى و موفقيت تحصيلى آنان تاثير گذار است. اين تحقيق با روش پيمايشى و با کاربرد ابزار پرسشنامه انجام شده و داده ها با استفاده از روشهاى آمارى توصيفيو استنباطيو توسط نرم افزار SPSS تجزيه و تحليل شده اند. يافته هاى اين پژوهش برخى از فرضيات تدوين شده را اثبات مى کند. بر اساس اين يافته ها دانشجويان با يکپارچگى اجتماعى بيشتر يادگيرى تعاملى بيشترى دارند. اين دانشجويان انگيزش و انرژى عاطفى بيشترى دارند و از رشته تحصيلى و استادان خود راضى ترند. دانشجويان يکپارچه تر پيشرفت تحصيلى بيشترى دارند و از خود اثربخشى بالاترى برخوردارند. دستاورد اصلى پژوهش فراهم ساختن زمينه هاى تجربى براى جلب توجه پژوهشگران و سياستگذاران به اهميت فضاى ارتباطات دانشجويى در پيشرفت تحصيلى و گسترش احساس رضايت و اثربخشى در بين آنان است. This paper is based on a research study conducted among 361 students of various disciplines of social sciences from Alzahra, Tehran, Tarbiat Moalem, Shahid Beheshti and Allameh Tabatabaei universities. The purpose of this study is to evaluate the relationships and interactions of students with one another in different domains including social and educational fields. The theoretical framework of this research study is based upon the view points of theorists of sociology of science, according to which the role of students' interactions as well as group activities are examined with respect to their formation of motivation, emotional energy and social and disciplinary activism. The findings of this study will help proving some of the theories developed in the field, according to which one can conclude that the greater the students' social integration, the greater their interactive learning. Such students have stronger motivation and emotional energy and are more satisfied with their major and professors. The more integrated the students, the greater progress they will make in their studies and the more self-efficacy they will develop. The main achievement of this study, taking account of effective variables, is thus to draw the attention of researchers and policy makers to the important role that social variables and factors, especially the space of student relationships play in educational progress and the creation and promotion of a sense of satisfaction among students, not to mention their degree of self-efficacy. جامعه شناسي علم، تعاملات و روابط دانشجويان، پيشرفت تحصيلي، خود اثربخشي دانشجويان، فضاي اجتماعي علم، مشاركت دانشجويان و رضايت رشته اي Sociology of Science, Student Interactions and Relationships, Educational Progress, Student Self-Efficacy, Social Space of Science, Student Participation & Disciplinary Satisfaction. 1 21 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-20&slc_lang=fa&sid=fa Mohammad Amin Ghaneirad محمدامين قانعي راد 00031947532846001666 Yes National Research Institute for Science Policy مركز تحقيقات سياست علمي كشور

fa بررسى و تحليل ساختار سازمانى دانشگاه تربيت معلم آموزش عالی higher education پژوهشی Original دانشگاهها از نظر الگوى ساختار سازمانى از ويژگي‎هايى برخوردارند که آنها را از ساير سازمانها متمايز مي‎سازد. در اين مقاله به بررسى و مقايسه ساختار سازمانى موجود و ساختار سازمانى مطلوب (مورد انتظار کارکنان) دانشگاه تربيت معلم پرداخته شده است. نمونه تحقيق 248 نفرند که 40 درصد آنها اعضاى هيئت علمى و 60 درصد آنها کارمندان و کارشناسان ستادى هستند. اعضاى اين نمونه از طريق روش نمونه‎گيرى طبقه‎اى و به طور تصادفى انتخاب شده‎اند. براى جمع‎آورى اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که بعد از اجرا روايى و پايايى آن به اثبات رسيد. داده‎هاى آمارى با استفاده از روشهاى آمار توصيفى و آمار استنباطى و به کمک برنامه SPSS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته‎هاى تحقيق بيانگر آن است که بين ويژگى‌هاى ساختار سازمانى موجود و ساختار سازمانى مطلوب تفاوت معني‎دارى وجود دارد. در حالى که کارکنان خواستار تخصصى شدن بيشتر و رسميت بيشترند، اين ويژگى‌ها در ساختار موجود نسبتاًً ًکم است؛ به عبارت ديگر، کارکنان انتظار دارند که ساختار سازمانى دانشگاه از حالت کنونى ]که بيشتر متمايل به سمت تمرکز است[ خارج و دچار تحول شود و بيشتر به سمت «بوروکراسى حرفه‌اي» گرايش يابد. The characteristic of the organizational structure of universities follow particular patterns that distinguishes them from other organizations. This research is conducted to compare the status quo of Tarbiat Moallem University with its satisfactory situation (required by the employees). The subjects included a 248 population, 40 percent of whom were members of academic staff, and the rest contained employees and expert staff of the university. The subjects were selected according to stratified random sampling. A reliable and valid questionnaire, developed by the researcher, was applied. Statistical data was analyzed by referential and descriptive statistical processes with SPSS software. The findings reveal that there is a significant difference between status quo and satisfactory situation of the organizational structure of the university. While the employees require more formal and specialized situation, the present structural status of the university contained lower levels of these features. In other words, the employees would like that the present situation of the university, which is at present a centralized one, converts into a more professional bureaucracy. ساختار سازماني، دانشگاه، سازمان و بوروكراسي حرفه اي Organizational Structure, University, Organization and Professional Bureaucracy. 23 38 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-21&slc_lang=fa&sid=fa Ahmad Izadi Yazdanabadi احمد ايزدي يزدان آبادي 00031947532846001679 Yes Mohammad Reza Behrangi محمدرضا بهرنگي 00031947532846001680 No Tarbiat Moallem University دانشگاه تربيت معلم

fa بررسى ارتباط ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتى با عملکرد ورزشى و پيشرفت تحصيلى دانشجويان ورزشکار آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف از این مطالعه بررسى ارتباط ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتی با عملکرد ورزشی و پيشرفت تحصيلى در ورزشکاران رشته‎هاى ورزشى انفرادی (کشتى، تنيس و رزمى) و گروهی (فوتبال، واليبال و بسکتبال) است. آزمودنی‎های پژوهش شامل 244 نفر دانشجوى پسر (126 ورزشکار گروهی و 118 ورزشکار انفرادی) بود که به‎صورت تصادفی از میان دانشجویان ورزشکار انتخاب شدند. برای جمع‎آوری داده‎ها از مقياس ابهام- تعارض نقش، پرسشنامه اضطراب رقابتی و چک لیست عملکرد ورزشی استفاده شد. نتایج ضريب همبستگى پيرسون نشان داد که هر يک از متغيرهاى ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتى با عملکرد ورزشی و پيشرفت تحصيلى رابطه منفى معنى دارى دارند. اين همبستگى در ورزشکاران گروهى از انفرادى بيشتر بود. ضريب رگرسيون چند متغيرى نشان داد که ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتى 36 و 24 درصد از واريانس عملکرد ورزشى را به‎ترتيب در ورزشکاران گروهى و انفرادى تبيين مي‎کنند. همچنين، سه متغير ياد شده 45 و 16 درصد از واريانس پيشرفت تحصيلى را به ترتيب در ورزشکاران گروهى و انفرادى تبيين کردند. اين نتايج نشان مى دهد که افزايش ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتى کاهش عملکرد ورزشى و پيشرفت تحصيلى را به دنبال خواهد داشت. The aim of present research is to survey on the relationship of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety with sport performance and academic achievements in the athletes. The research sample were selected through a random sampling method. ‏Together the data, Role Ambiguity Conflict Scale, Anxiety Inventory, and Sport Performance Checklist were used. The results of Pearson correlation showed that each variable of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety have significant relations with to sport performance and academic achievements. This correlation was more in group athletes than individual, The results of multiple regression showed that role ambiguity, role conflict and competitive anxiety explained 36 percent of variance of sport performance in group athletes, while 24 percent of variance of sport performance in individual athletes. Also, results indicated that role ambiguity, role conflict and competitive anxiety explained 45 percent of variance of academic achievements in group athletes, while 16 percent of variance of academic achievements in individual athletes. The results indicated that high level of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety decrease sport performance and academic achievements. ابهام نقش، تعارض نقش، اضطراب رقابتي، عملكرد ورزشي و پيشرفت تحصيلي Role Ambiguity, Role Conflict, Competitve Anxiety, Sport Performance, Academic Achievements. 39 53 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-22&slc_lang=fa&sid=fa A. Abolghasemi عباس ابوالقاسمي 00031947532846001675 Yes Mohaghegh Ardabili University دانشگاه محقق اردبيلي A. A. Kiamasi آذر كيامرثي 00031947532846001676 No Faculty Member of Azad Eslami University دانشگاه آزاد اسلامي – واحد اردبيل S. Aryapooran سعيد آرياپوران 00031947532846001677 No كارشناس ارشد روانشناسي F. Dortaj فريبرز درتاج 00031947532846001678 No Shahid Bahonar University دانشگاه شهيد باهنر

fa تاثير کنکور بر سلامت عمومى، عزت نفس و نشانه هاى اختلالات رواني‎ راه نيافتگان به دانشگاه آموزش عالی higher education پژوهشی Original در حالى که به زعم اکثر افراد، اعم از متخصص و غيرمتخصص، تاثير منفى کنکور بر شرايط روانى راه ‎نيافتگان به دانشگاه امرى قطعى تلقى مى شود، برخى نيز معتقدند که مشکل اصلى به نظام آموزشى و به طور مشخص به آموزش و پرورش برمى گردد، نه به کنکور. پژوهش حاضر با هدف بررسى تاثيرات کنکور بر شرايط روانى راه ‏نيافتگان به دانشگاه اجرا شد. بر اساس اين هدف سطح سلامت عمومى، عزت‏ نفس و نشانه ‏هاى اختلالات روانى در بين راه ‏نيافتگان به دانشگاه نسبت به دانش ‏آموزانى که هنوز در کنکور شرکت نکرده ‎اند و همچنين، پذيرفته ‎شدگان در کنکور سنجيده ‏شد. نتايج نشان داد که سلامت عمومى راه‏ نيافتگان به دانشگاه به‏ طور معني‏ دارى پايين‏ تر از سلامت عمومى ‏دانش ‏آموزانى بود که هنوز در کنکور شرکت نکرده بودند؛ بين سلامت عمومى پذيرفته ‏شدگان در کنکور و راه‏ نيافتگان به دانشگاه تفاوت معني‏ دارى وجود نداشت. همچنين، نتايج نشان داد که از نظر نمرات عزت‏ نفس، دانشجويان بالاترين وضعيت و پشت ‏کنکورى ها پايين ‏ترين وضعيت را داشتند و در نهايت بجز اضطراب در بقيه اختلالات اندازه ‏گيرى شده تفاوت معنى ‏دارى بين ميانگين نمرات مربوط به راه ‏نيافتگان به دانشگاه با دانش‏ آموزان و دانشجويان وجود نداشت. While majority of people (specialists and non-specialists) are sure of negative effects of Iranian University Entrance Exam (Konkour) on its failures, some others are of this opinion that the main problem is not related to Konkour but to the educational system. The present research attempts to investigate the effects of Konkour on psychic conditions of its failures. According to this aim, the general health, self esteem and psychic disorders of those who failed Konkour are compared with those who were admitted to university and the students of last grade in high school. The results show that general health of those who did not admitted to university was significantly less than that of the students of last grade in high school. However, there was no significant difference between the general health of those who were admitted to university and the ones who were not. The results also show that those students who were admitted to university got the highest position with self esteem and those who were not admitted got the lowest position and finally, except anxiety, there were no significant differences between the mean’s scores of those who were not admitted to university and the mean’s scores of university students and high school students. سلامت عمومي، عزت نفس، نشانه ‎هاي اختلالات رواني و كنكور General Health, Self-Esteem, Psychic Disorders Symptom and Konkour. 54 72 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-23&slc_lang=fa&sid=fa Abdollah Moatamedi عبداله معتمدي 00031947532846001674 Yes Shahrekord University دانشگاه شهر كرد

fa بررسى قابليت هاى کارآفرينى دانشجويان دانشگاه اصفهان آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف کلى اين پژوهش بررسى قابليتهاى کارآفرينى (استقلال طلبى، کنترل درونى، انگيزه پيشرفت، ريسک ‎پذيرى و خلاقت) دانشجويان دانشگاه اصفهان و تاثير آموزشهاى دانشگاهى در افزايش اين قابليتهاست. پژوهش کاربردى است و از روش توصيفى پيمايشى استفاده شده است. به منظور گردآورى داده ‎ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. ضريب پايايى پرسشنامه 89/. برآورد شد. نمونه آمارى مشتمل بر 250 نفر از دانشجويان دانشگاه اصفهان در سال 84-83 بود که از طريق نمونه‎ گيرى تصادفى طبقه ‎اى انتخاب شدند. تجزيه و تحليل داده‎ ها در دو سطح آمار توصيفى و استنباطى و از طريق نرم‌افزار SPSS انجام پذيرفت. نتايج نشان داد که قابليتهاى کارآفرينى دانشجويان در زمينه استقلال طلبى، کنترل درونى، انگيزه پيشرفت و خلاقيت بالاتر از حد ميانگين بود، اما نمرات ريسک پذيرى از متوسط نمره معيار پايين تر بود. همچنين، آموزشهاى دانشگاهى در پرورش ويژگى هاى کارآفرينى در دانشجويان موثر نبوده است. The main purpose of this study was to investigate entrepreneurship capabilities (independence, internal control, progress motivation, risk- taking and creativity) of Isfahan University students, and specifying the influence of university education on reinforcing such capabilities. In this study a descriptive method has been used. For gathering data a researcher-made questionnaire was used. Reliability coefficient of the questionnaire was 0.89. In order to carry out the project 250 students of Isfahan University in the academic year of 1383-84 / 2004-2005 were selected by random classical sampling method. Two levels of inferential and descriptive statistics by the use of SPSS software have been performed to analyse the data. The results showed that: 1. Entrepreneurship capabilities of the students in the independence, internal control, progress motivation and creativity were more than mean value, but in the case of risk-taking the relevant scores were less than mean value. 2. University education on reinforcing entrepreneurship capabilities of the students has not been effective. 3. Effectiveness of entrepreneurship center education on reinforcing entrepreneurship capabilities such as independence, internal control, progress motivation, risk-taking was refused, but this hypothesis in the case of creativity was accepted. كارآفريني، آموزش عالي، دانشجويان دانشگاه اصفهان، مرکز کارآفريني، استقلال طلبي، انگيزه پيشرفت و خلاقيت Entrepreneurship, Higher Education, Isfahan University Students, Entrepreneurship Center, Independence, Progress Motivation and Creativity. 73 90 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-24&slc_lang=fa&sid=fa Ehsan Badri احسان بدري 00031947532846001670 No M. Javad Liaghatdar محمد‌جواد لياقت دار mjavad_liaghatdar@yahoo.com 00031947532846001671 Yes Isfahan University دانشگاه اصفهان M. Reza Abedi محمدرضا عابدي 00031947532846001672 No Isfahan University دانشگاه اصفهان E. Jafari ابراهيم جعفري 00031947532846001673 No Isfahan University دانشگاه اصفهان

fa بررسى مقايسه ‎اى تاثير عوامل اقتصادى اجتماعى خانوار بر تقاضاى ورود به آموزش ‎عالي آموزش عالی higher education پژوهشی Original خانوارها حلقه ارتباطى بين سطح بهره‎ مندى اقتصادى اجتماعى و از جمله سرمايه ‎انسانى يک نسل با نسل بعد محسوب مى شوند. هدف از تحليل‎ اثر ويژگى هاى اقتصادى اجتماعى خانوار بر احتمال ادامه تحصيل يا سطح برخوردارى آموزشى فرزندان، شناخت ميزان و جهت تاثير عوامل مذکور است.هدف از اجراى اين طرح شناخت عوامل موثر بر تصميم ‎‎‎گيرى افراد براى ورود به دوره‎ هاى آموزش عالى در سطح خانوارهاست. مرحله اول اين طرح در سال 1382 و با استفاده از داده ‎هاى طرح آمارگيرى از ويژگى هاى اقتصادى اجتماعى خانوار در سال 1374 به اجرا درآمد. در اين مرحله، از داده ‎هاى جديد (سال 1381) استفاده شده و با توسعه مشاهدات، فرضيات مختلف از تاثير ويژگى هاى اقتصادى اجتماعى خانوار بر احتمال ادامه تحصيل فرزندان آزمون شده است. اين مقاله به بيان نتايج طرح پژوهشى مذکور اختصاص دارد.از مقايسه نتايج اين مرحله با مرحله قبل مى توان نتيجه گرفت که تاثير سطح تحصيلات والدين يا سرمايه ‎انسانى نسل قبل بارزتر و معنى ‎دارتر شده است؛ به عبارت ديگر، در طى سالهاى اخير تاثير تحصيلات دانشگاهى والدين بر نگرش فرزندان نسبت به وجهه اجتماعى و احتمالا چشم ‎انداز اقتصادى تحصيلات عالى بيشتر شده است. اين نکته اهميت بارز انتقال سرمايه بين نسلى و لزوم توجه به توسعه آموزش براى نگهداشت سطح سرمايه ‎انسانى نسلهاى آتى را نشان مى دهد.در هر دو مرحله تاثير معني‎ دار وضعيت اقتصادى خانوار را مى توان تشخيص داد و نتايج دو مرحله در خصوص ميزان و جهت تاثير متغيرهاى جنسيت و سن افراد و تعداد اعضاى خانوار کاملا مشابه و پايدار است؛ به عبارت ديگر، همچنان احتمال ادامه تحصيل فرزندان پسر کمتر و احتمال ادامه تحصيل فرد در سنين بالاتر بيشتر است. This article examines the effects of family socio – economic characteristics on demand for higher education in Iran. The same study was performed in 2003 using data collected in 1995. This study is based on the same theory and model (logit)with some developments and by data collected in 2002, aimed to recognize what has been changed in the influence of socio-economic factors on demand for higher education. The results indicate that parents educational level effects has been strengtenthed during that years and this factor indicates the social prestige and some economic outlook of higher education for childrens. So, educational development for maintaning the human capital level of further generations is critical. The Socio- economic situations of family has great and significant effect on probablity of education in tertiary level, in both sections. Meanwhile, the results of both studies about the effects of factors such as region, sex, age and size of family are similar. Allogether, the obtaining of two studies has some guides for essential supporting programs for considered families from per-tertiary education. تقاضاي آموزش عالي، خانوار، لاجيت، تصميم گيري آموزشي و سرمايه انسان Human Capital, Demand for H.E., Family, Educational and Logit. 91 109 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-25&slc_lang=fa&sid=fa M. Gharun معصومه قارون m_gharun @ irphe.ir 00031947532846001669 Yes Faculty Member of Institute عضو هيئت‎علمي مؤسسه پژوهش و برنامه‎ريزي آموزش‎عالي

fa اعتباريابى ‎و تعيين ‎ساختار عاملى ‎فرم ‎فارسى مقياس نگرش‎ سنج کامپيوتر ”CASِ “ و رابطه نگرش کامپيوترى با ویژگی‎های فردی در بین دانشجویان دانشگاههای تهران آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف اصلی از پژوهش حاضر ارائه یک مقیاس اندازه‎گیری نگرش نسبت به کامپیوتر و هدف ديگر بررسی رابطه بین نگرش نسبت به کامپیوتر و جنسیت و دانشگاه محل تحصیل دانشجویان است. در این خصوص، از بین جامعه آماری که کلیه دانشجویان دختر و پسر دانشگاههای آزاد و دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 83-82 بودند، تعداد 577 نفر (297پسر و 280 دختر) به روش نمونه‎گیری تصادفی چند مرحله‎ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش ترجمه (فرم) فارسی مقیاس نگرش سنج کامپیوتر CAS بود. ضرایب پایایی آلفا برای سه خرده مقیاس اضطراب، اطمینان و علاقه‎مندی به کامپیوتر به ترتیب 83/0، 79/0 و 85/0 و برای نمره کل مقیاس 93/0 محاسبه شد. در تحلیل ساختار عاملی مقیاس اضطراب و تشویش دانشجویان در کار با کامپیوتر نمود پیدا کرد. بر اساس دو هدف اختصاصی پژوهش فرضیه هایی مبنی بر اینکه بین نگرش نسبت به کامپیوتر و جنسیت و همچنین، بین نگرش نسبت به کامپیوتر و دانشگاه محل تحصیل دانشجویان تفاوت وجود دارد، صورت‎بندی شدند. در تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون t و تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی شفه استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که بین جنسیت و نگرش نسبت به کامپیوتر رابطه معناداری وجود دارد (05/0> Pو 25/2=t) و نگرش دختران نسبت به پسران بهتر است. همچنین، بین دانشگاه محل تحصیل و نگرش نسبت به کامپیوتر نیز تفاوت معناداری به دست آمد (01/0>P و 60/5=F). The first purpose of this research was to measure the reliability of Computer Attitude Scale (CAS) for Iranian university students. The second purpose was to find out if there is a significant difference between gender of students, their university, and attitudes toward computer. The CAS was administered to 577 (297 male and 280 female) Tehran, public and non - public undergraduate (freshman &amp; sophomore) university students, which were selected through multistage random sampling. The instrument used was the Persian translation of CAS. This scale is a Likert-type scale of 30 positive and negative statements. The data were analyzed using factor analysis, the analysis of variance, Scheffe test of group means and t – test. Alpha reliability coefficients for three subscales of CAS, anxiety, confidence, and liking, were 0.83, 0.79, and 0.85 respectively and the reliability for the scale as a whole was 0.93. Validity of CAS was examined by exploratory factor analysis. Four factors were extracted using a principal components analysis with Varimax rotation. This solution accounted for 0.49 percent of variance. Results indicated that there is a significant (p<.0/05) difference between male and female attitudes toward computer. Female students had a greater positive attitude than male students. Analysis of data further revealed that there is a significant (p<.05) difference between students attitudes from different universities. It was recommended that additional research be conducted concerning age, prior experience with computer and field of study. And further revision of the CAS is suggested. مقیاس نگرش سنج کامپیوتر «CAS»، نگرش کامپیوتری، اعتباریابی و ویژگی‎های فردی (جنسیت، دانشگاه محل تحصیل). Computer Attitude Scale “CAS”, Computer Attitude, Reliability and Personal Characteristics. 111 126 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-26&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa خديجه علي آبادي 00031947532846001667 No دانشگاه علامه‎طباطبايي سعيد مشتاقي لارگاني saeed1788@gmail.com 00031947532846001668 Yes كارشناس ارشد تكنولوژي آموزشي