فصلنامه پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي Quarterly journal of Research and Planning in Higher Education http://journal.irphe.ir 0 user fa jalali 1384 10 1 gregorian 2006 1 1 11 3 online 1 fulltext

fa بررسى عرضى – ملى عوامل کلان مؤثر بر توسعه علمي آموزش عالی higher education پژوهشی Original اين پژوهش بر اساس يک مفهوم چهار بعدى از جامعه شکل يافته است. اين مفهوم براى جامعه چهار نظام اقتصادى، سياسى، فرهنگى و اجتماعى قايل است. در اين تحقيق، چهار فرضيه اساسى در ارتباط با توسعه علم مطرح شده است. در فرضيه اول بين سطح توسعه اقتصادى و رشد علوم تجربى ارتباط متقابل وجود دارد. فرضيه دوم توسعه سياسى، به ويژه آزادى سياسى و مدنى، را مايه رونق علـمى مي‎داند. در فرضـيه سـوم توسعه فرهـنگى زمينه سـاز توسعه عـلمى تلقى مي‎شود و بالاخره، در فرضيه چهارم گفته شده است که توسعه اجتماعى هر جامعه‎، از طريق فراهم کردن سرمايه اجتماعى جديد زمينه را براى رشد علمى آن مهيا مي‎سازد. اين فرضيه‎ها در يک مطالعه عرضي- ملى، بر اساس نمونه‎اى از 150 کشور جهان، آزمون شده‎اند. نتايج تحليل‎هاى رگرسيونى چندگانه و الگوسازى معادلات ساختارى چهار فرضيه مذکور را تأييد مي‎کنند. درضمن، در اين مطالعه يک الگوى خاص از روابط ميان چهار متغير اصلى با توسعه علم ]متغير وابسته[ يافت شد. بر اساس نتايج اين پژوهش چند پيشنهاد اساسى براى توسعه علم ارائه شده است. This inquiry is based on four – dimensional concept of society. That is to say society consist of four systems IE. Political, economicel, cultural and communal ones. In this study four basic hypotheses concerning with scientific development are depicted. The first hypothesis considers a reciprocal relationship between level of economic development and growth of empirical sciences. The second hypothesis claims that political development, particularly civil and political freedom, can promote scientific development. The third hypothesis considers cultural development as a facilitating context for scientific development. Finally, the fourth hypothesis believes that societal community development, mainly by providing new social capital can smooth the way for scientific development. These hypotheses in a Cross – nation study and a sample of national study, a sample of 150 countries were tested. Result of multivariate regression analysis and structural equation modeling (SEM) confirmed all four hypotheses. A particular pattern between four key variables and scientific development (as a dependent variable) is also found. Based on the research finding, some basic suggestions for development of science are provided. ‌توسعه علمي، توسعه سياسي اقتصادي و توسعه اجتماعي فرهنگي. Scientific Development, Political and Economic, Development, Societal Community and Cultural Development. 1 23 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-160&slc_lang=fa&sid=fa Masoud Chalabi مسعود چلبي 00031947532846001750 Yes Department of Sociology Shahid Beheshti University گروه جامعه‎شناسي دانشگاه شهيد بهشتي Soraya Memar ثريا معمار 00031947532846001751 No Department of Sociology Esfahan University گروه جامعه‎شناسي دانشگاه اصفهان

fa تبيين نشانگرهاى تدريس‌ اثربخش در دانشگاهها و مؤسسات آموزش‌عالى و ميزان تحقق آن در دانشگاه اصفهان آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف از نگارش اين مقاله تبيين نشانگرهاى تدريس اثربخش در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالى و تعيين ميزان تحقق آن در دانشگاه اصفهان است. نشانگرهاى تدريس اثربخش در پنج مقوله طراحى و تدوين درس، ارائه درس، مديريت کلاس، روابط انسانى و ارزشيابى عملکرد تحصيلى دانشجويان بررسى شده که به دليل گستردگى، در اين مقاله فقط مقوله ارائه درس مورد بحث قرار گرفته است. روش تحقيق توصيفي- تحليلى و از منظرى ديگر کمّي- کيفى است. در بخش کيفى با استادان نمونه‌کشورى مصاحبه و در بخش کمّى عملکرد تدريس اعضاى هيئت ‌علمى دانشگاه اصفهان ارزيابی شده است. براى انتخاب اعضاى هيئت علمى دانشگاه اصفهان از روش نمونه‌گيرى طبقه‌اى متناسب با حجم استفاده شده و به منظور ارزيابی عملکرد افراد انتخاب شده، تعداد 1245 دانشجوى سالهاى سوم و چهارم دوره کارشناسى در تحقيق شرکت داده شده‎اند. يافته‌هاى تحقيق نشان داد که در بخش کيفى استادان نمونه‌کشورى بر سه مقوله شروع و پايان مناسب درس، تدريس سؤال محور و توأم با مشارکت دانشجويان و برخی ملاحظات خاص تدريس تأکيد داشته‌اند. در بخش کمّى اعضاى هيئت علمى دانشگاه اصفهان با کسب نمره 60/3، بيش از حد متوسط به نشانگرهاى ارائه درس توجه داشته‌اند. عملکرد اعضاى هيئت علمى برحسب دانشکده و مرتبه ‌علمى تفاوت معنادارى نداشته، اما عملکرد آنان برحسب سابقه تدريس متفاوت بوده است. اعضاى هيئت ‌علمى داراى سابقه تدريس 10-1 سال نسبت ‌به افراد داراى سابقه تدريس20-11 سال عملکرد بهترى داشته‌‍‌‌‌اند. The purose of this article is to develop effective teaching indicators in universities and higher education institutions and degree of its accomplishment in Isfahan University. The paper determines effective teaching indicators in five domain, designing and developing the courses, teaching, classroom management, human relations and evaluating student's academic performance. Because of the broadness of the subject, in this paper only lesson presentation domain has been discussed. In this study both qualitative and quautitative method were used. In the qualitative part, the teaching performance of Isfahan University faculties was evaluated. A stratified sampling method was used to select faculties. In order to evaluate the performance of the selected faculties in the quantitative part, 1245 third and forth grade undergraduate students took part in the research. Finding of research indicated that exemplar faculties emphasized on: importance of beginning and ending of the lesson; question oriented teaching and student participation; and considerations of teaching in university. The mean that was measured in the quantitative section was 3.60 and it was more than the mean of effectiveness criterion (3.5). In this research the observed differences among the performance of the faculty members in regard to their faculties and degree were not significant, except in regard to record service, that the faculty members with 1-10 year service had better performance than those with 11-20 years. تدريس،‌‌‌‌‍‌ ‌‌‌‍‍‌‍‍‌‌‍‌‌‍‌ ارائه درس، استاد نمونه‌ كشوري و عضو هيئت ‌علمي. Teaching, Lesson Presentation, National Exemplar Faculty and Faculty Member. 25 52 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-161&slc_lang=fa&sid=fa Fereydoon Sharifian فريدون شريفيان 00031947532846001752 Yes Ph.D Student in Curriculum Isfahan University دانشجوي دكتري برنامه‌ريزي‌ درسي دانشگاه اصفهان Ahmad Reza Nasr احمدرضا نصر 00031947532846001753 No Department of Education Isfahan University گروه علوم‌تربيتي دانشگاه اصفهان Lotfali Abedi لطفعلي عابدي 00031947532846001754 No Imam Hossein University دانشگاه امام‌حسين‌(ع)

fa علل انگيزش معلمان دوره ابتدايى استان کردستان به تحصيل در آموزش عالي آموزش عالی higher education پژوهشی Original باتوجه به اينکه منابع انسانى ارزشمندترين منابعى هستند که کشورهاى درحال توسعه مي‎توانند از آنها براى نيل به توسعه بهره ببرند، لازم است که اين جوامع در خصوص آموزش نيروى انسانى برنامه‎ريزى کنند. دانشگاهها بهترين مراکزى هستند که در هر کشور به تربيت نيروى انسانى مورد نياز جامعه مي‎پردازند. سازمانهاى آموزش و پرورش مي‎توانند با همکارى دانشگاهها نيروى انسانى مورد نياز خود را تأمين کنند. هدف از ارائه اين مقاله آشنايى با علل گرايش معلمان دوره‎ ابتدايى استان کردستان به تحصيل در دور‎ه‎هاى آموزش عالى و ترتيب اولويت آنهاست. روش تحقيق پيمايشى و براى جمع‎آورى اطلاعات از يک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آمارى شامل کليه معلمان دوره ابتدايى استان کردستان است که در مراکز آموزش عالى به تحصيل مشغول هستند. با استفاده از روش نمونه‎گيرى تصادفى طبقه‎اى 260 نفر شامل 93 نفر زن و 167 نفر مرد انتخاب شدند که با ارسال پرسشنامه، اطلاعات از آنها جمع آورى شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون t ، تجزيه و تحليل رگرسيون چندمتغيرى و تحليل واريانس استفاده شد. نتايج نشان داد که نياز به ارتقاى پايگاه اجتماعى (B=1.195) ، نياز به افزايش توانايى کاربرد دانش و مهارتهاى شغلى(B=0.546)، تمايل به تدريس در دوره‎هاى بالاتر تحصيلى (B=-0.346) و تمايل به احراز مشاغل بالاتر و مهم‎تر(B=-0502) بيشترين تأثير را در گرايش معلمان دوره ابتدايى استان کردستان به تحصيل در دوره‎هاى آموزش عالى دارند. در پايان با استفاده از دو روش کتابخانه‎اى و ميدانى و بهره‎گرفتن از يافته‎هاى حاصل از تجزيه و تحليل رگرسيون و ماتريس همبستگى(رابطه هر يک از متغيرها)، با استفاده از روش تحليل مسير نتيجه مطالعه به‎‎صورت يک مدل ترکيبى نظرى – تجربى ارائه شده است. Since human resources are the most valuable ones that developing countries can use in terms of development process, it is necessary for these countries to plan for human resource trainings. In each country, universities are the best centers to train human resources, which is needed by the society. Educational organizations with the the cooperation of universities can provide the needed human resources. The objective of this article is to recognize the Kordestan primary school teachers, motivations to participate in higher education programs and their preferences. In this research the survey method and a questionnaire was used to gather research date. The population was the elementary school teachers who were participatcd in higher education programs. By using simple random sampling method 260 teachers were selected and the data were gathered. Multiple regression, t test and Anova methods were used to analyse the data. The results showed that the need for social status (b = 1.195), the need to increase the ability of knowledge application and job skills (b=.546), the tendency to teach in higher grades (b=-.346) and tendency to obtain more important jobs (b= -.502) were significant perferences to participate in higher education programs. At last, by using archive and field studies, and through regression analysis, correlation matrix, and path analysis, an experimental and theoretical model for teachers, participartion in higer education programs was developed. معلمان دوره ابتدايي، گرايش، تحصیلات دانشگاهی و پايگاه اجتماعي. Elementary Teachers, Tendency, University Studies and Social Status. 53 77 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-162&slc_lang=fa&sid=fa Reza Mohammadi رضا محمدي 00031947532846001755 No Master in Adult Education كارشناس‎ارشد آموزش بزرگسالان Zahra Sabbaghian زهرا صباغيان 00031947532846001756 No Faculty Member of Psychology and Education Shahid Beheshti University دانشكده روانشناسي و علوم‎تربيتي دانشگاه شهيد بهشتي Bahram Saleh Sedghpour بهرام صالح‎ صدق‎پور 00031947532846001757 No Shahid Rajaie University دانشگاه شهيد رجايي

fa ارزشیابی عملکرد تحصیلی دانشجویان سهمیه ای و آزاد رشته های علوم انسانی ( مطالعه موردی: پنج دانشگاه دولتی ایران ) آموزش عالی higher education پژوهشی Original اعطای امتیاز ورود به دانشگاهها، به عنوان یکی از روشهای ایجاد عدالت آموزشی، موضوعی است که به صورت قانونى در ایران دنبال شده و این پرسش را ايجاد کرده است که آثار آن بر کارایی درونی نظام آموزش عالی کشور چیست؟ به منظور پاسخگویی به این پرسش، عملکرد تحصیلی1610 نفر از دانشجویان رشته های علوم انسانی پنج دانشگاه تهران، زاهدان، علامه طباطبایی، شهید باهنر و شاهد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان می دهد که متوسط تعداد واحد انتخاب شده توسط دو گروه از دانشجویان یکسان، اما عملکرد تحصیلی دانشجویان آزاد بالاتر از دانشجویان سهمیه‎ای بوده است. دانشجویان سهمیه ای ورودی در تعداد بیشتری از واحدهای درسی خود مردود و تعداد بیشتری اخراج شده اند. بنابراین، می توان گفت که این گروه در عمل کارایی درونی نظام آموزش عالی کشور را کاهش داده و هزینه بیشتری را بر آن تحمیل کرده اند. Granting university admission privileges is considered as a value for educational equity and a matter which has been legally followed in Iran. Now a relevant question has been raised: What effects does this situation have on the efficacy of the higher education in Iran. To address this question, 1610 students at the Tehran, Zahedan, Allameh Tabatabaee, and Shahed Universities participated in a survey. Results indicated that the average for selected courses across the two samples was identical, but the students using an non-quota admission were higher on the educational performance measures. It was also revealed that the students with quota admission failed to pass their courses, and many were dismissed from their universites. Therefore, it can be concluded that practically the students using a quota admission decreases internal efficacy of the country's educational system and imposes more expenses on the system,s financial assets. ارزشيابي، عملكرد تحصيلي دانشجويان سهميه‎اي و دانشجويان آزاد. Evaluation, Educational Performance, Quota and non-quota Students. 79 101 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-163&slc_lang=fa&sid=fa Fariborz Dortaj فريبرز درتاج 00031947532846001758 No Department of Psychology گروه روانشناسي دانشگاه شهيد باهنر Nematollah Moosapour نعمت ا... موسي پور 00031947532846001759 No Department of Education گروه علوم تربيتي دانشگاه شهيد باهنر

fa عوامل انگيزشى داوطلبان براى ورود به دانشگاه آموزش عالی higher education پژوهشی Original آزمون سراسری(کنکور) در ايران با نزديک به يک و نيم ميليون شرکت کننده به پديده اجتماعی قابل توجه در سالهای اخير بدل شده است. از ابعاد مهمی که می‎تواند به تحليل و تفسير اين پديده کمک کند، بررسی روانشناختی آن است. يافتن انگيزه‌هاى داوطلبان برای ورود به دانشگاه، به عنوان يکی از مبانی روانشناختی تقاضای عمومی برای آموزش عالی، هدف اصلی اين تحقيق است. نمونه های اين تحقيق 1498 نفر زن و 804 نفر مرد مقيم شهر تهران و شرکت کننده در آزمون سراسری سال 1383 بودند که از جامعه داوطلبان مراجعه کننده به مراکز توزيع کارنامه انتخاب شدند. تحقيق حاضر از نوع پيمايشی است و برای اجراى آن از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. روشهای آماری تحليل داده ها شامل تحليل عاملی و آزمون من _ ويتنی ويلکاکسون است. به اين منظور، ابتدا از طريق مصاحبه اکتشافى با داوطلبان پرسشنامه‌اى حاوی سی سؤال تنظيم شد. با اجرای پرسشنامه در دو مرحله مقدماتی و اصلی و تحليل عاملی نتايج با نرم‌افزارSPSS پنج انگيزه استخراج شد. نتايج اين تحقيق نشان می دهد که انگيزه های داوطلبان تهرانی برای ورود به دانشگاه به ترتيب اولويت عبارت‎اند از : منزلت اجتماعی ، محيط اجتماعی دانشگاه، انگيزه شغلی، علاقه تحصيلی و علمی و راه حل موقت. همچنين، براساس نتايج اين تحقيق داوطلبان زن نسبت به داوطلبان مرد به سه انگيزه اول اهميت بيشتری می دهند و انگيزه علاقه به تحصيل برای مردان مهم تر است The National Entrance Exam in Iran , with 1.5 million participants, is a noticeable social phenomenon in recent years. An important aspect to interpreting and understanding this issue is psychological approach. This research investigated applicants motives as a psychological basis of public tendency toward higher education. Subjects were 1498 females and 804 males applicants sampled from Tehranian participants in National Entrance Exam(in 2004 year) who received their score results. the main statistical method for data analysis was Factor Analysis and Wilcoxon-Mann-Whitney tests. In this study, a questionaire with 30 items on the basis of six motives (obtained from interviews) was prepared. After pilot and data analysis variables the questionaire was reduced to 15 consisting five factors. The findings of this survey indicate that the principal motives for access to university were social prestige, social milieu of colleges, career prospects, academic interest and temporary solutions. In addition a comparison between female and male subjects revealed that, the three first motives were more important for girls and academic interest was more important for boys. آزمون سراسری، کنکور ، داوطلبان آزمون سراسری(کنکور)، انگيزه و جوانان تهرانی. National Entrance Exam, Higher Education, Applicants, Motive and Tehranian Youths. 103 125 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-164&slc_lang=fa&sid=fa Kiyanoosh Mohammadi Roozbahani كيانوش محمدي روزبهاني 00031947532846001760 No National Organization for Education Testing; Center of Study, Research and Evaluation مركز مطالعات سازمان سنجش آموزش كشور Abolfazl Taromi ابوالفضل طارمي 00031947532846001761 No National Organization for Education Testing; Center of Study, Research and Evaluation مركز مطالعات سازمان سنجش آموزش كشور

fa رسالت دولت، دانشگاه و صنعت در توسعه ملي آموزش عالی higher education پژوهشی Original تغييرات سريع و وسيع در علوم و فناورى، توسعه علوم ارتباطات و انقلاب اطلاعات، جهانى شدن بازارها، افزايش رقابت روزافزون بين شرکتها براى تصاحب منابع و بازارها باعث شده است که اهميت منابع طبيعى و خدادادى در فرايند توسعه ملى کاهش و نقش دانش، نوآورى، خلاقيت، تحقيق و توسعه و فناورى در آن به سرعت افزايش يابد. در چنين شرايطى توسعه ملى تابع ترکيب مناسبى از متغيرهاى اقتصاد کلان, فضاى کسب و کار اقتصاد خرد و اهداف و استراتژي‎هاى بنگاههاى اقتصادى است و دانشگاهها و مراکز تحقيقاتى از طريق توليد, توزيع و به‎کارگيرى علوم و تکنولوژى موجب افزايش بهره‎ورى بخشهاى ياد شده مي‎شوند. در اين مقاله سعى شده است تا تأثير هريک از عوامل مذکور در توسعه ملى بررسى و نحوه تعامل آنها با تأکيد بر نقش تعيين کننده مراکز تحقيق و توسعه و فضاى کسب و کار تحليل شود. The fasting and wide range changes in science and technology, ITC revolution, globalization, incremental competition between the companies for capturing markets and resources caused decreasing the importance of natural resource endowments in the process of national development, while the role of knowledge, innovation, invention, R&Ds and technologies have been increased rapidly. Hence, under such conditions national development actually is based on appropriate combination of macro economic variable, micro economic, business environment, goals and strategies of the enterprises, as if universities and R&Ds can increase the productivity by generating, diffusing and deploying of science and technology in the above-mentioned sectors. In this paper, the authors try to explain the role and effect of the above factors in the process of improving national development. At the end also the interaction of these factors with emphasis on the critical role of R&Ds and business environment will be reviewed. توسعه ملي، مزيت رقابتي، فضاي كسب و كار و فناوري. National Development, Technology, Competitive Advantage and Business Environment. 127 146 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-165&slc_lang=fa&sid=fa AA. Ghadirian عباسعلي قديريان 00031947532846001762 No Research Institute of Petroleum Industry پژوهشگاه صنعت نفت Gh. R. Asili غلامرضا اصيلي 00031947532846001763 Yes Research Institute of Petroleum Industry پژوهشگاه صنعت نفت

fa سياستهاى اشتغالزايى کشورهاى مختلف و ايران آموزش عالی higher education پژوهشی Original امروزه، اکثر کشورها با مشکلات جذب نيروى انسانى آمادة کار مواجه‎اند، به ويژه در کشورهاى در حال توسعه که بخشى از اين نيروها دانش‎آموختگان دانشگاهها هستند. از اين رو، دولتها انواع سياستهاى اشتغالزايى متنوع مانند سياستهاى مستقيم و غيرمستقيم فعال، سياستهاى منفعل و سياستهاى تعديل اقتصادى را انتخاب و اجرا مي‎کنند. از آنجا که کشور ما به دليل عدم توانايى جذب دانش‎آموختگان در اقتصاد با مشکل مواجه است و در سالهاى آتى نيز به صورت چالشى جدى با آن رو به رو خواهد بود، بدين منظور اين مقاله با هدف انتخاب مؤثرترين و کاراترين برنامه‎هاى اشتغالزايى با تأکيد بر اشتغال دانش‎آموختگان دانشگاهها تدوين و در اين خصوص، تجربه کشورهاى مختلف و ايران از نحوه به‎کارگيرى و نتايج به دست آمده از اجراى انواع سياستهاى بازار کار بررسى شده است. همچنين، مشخص شده است که کشورهاى موفق به ايجاد زمينه‌هاى تشويقى براى کارفرمايان ]مانند در نظر گرفتن تخفيفهاى مالياتى، ارائه خدمات مشاوره و راهنمايى، اعطاى کمکهاى علمى و مالى، انعطاف‎پذيرى قوانين و مقررات مثل حداقل دستمزدها[ به منظور به‎کار‌گيرى دانش‎‎آموختگان دانشگاهى بسيار توجه مي‎کنند. در اين خصوص، پيشنهاد مى‌شود که در کشور برنامه‌هاى انعطاف‎پذير بودن حداقل دستمزدها در استانهاى مختلف، ايجاد مراکز مشاوره، ايجاد بانک اطلاعات و شبکه اطلاع رسانى در سطح استانى و کشورى براى درج نيازهاى کارفرمايان و نيروى کار با پشتوانه قانونى و درنظر گرفتن تخفيفهاى مالياتى براى جذب نيروى کار جديد اجرا شوند. Employment is one of the most important issues in many countries, especially in developing ones. There are a lot of highly educated young people who are seeking job in these countries. This issue is very critical in Iran because high unemployment significantly increased in Iran since past decade. The purpose of this study is to evaluate different policies and recomend some solutions for unemployment in Iran. In order to dose first, we have surveyed the experiences between in countries and Iran. The results indicated that countries which were able to reduce unemployment rate have used the polices such as consultation services and tax reductions. Iranian government should develop following polices in order to increase the rate of employment: more flexibility on minimum wage in Iranian provinces, develop centers for guidance of people who were seeking job, develop a database center in the provinces and the country and discount the taxes for firms which employee people who seeking work. سياستهاي اشتغالزايي، سياستهاي مستقيم و غيرمستقيم فعال و منفعل اشتغالزايي، سياستهاي اشتغالزايي ايران و كشورهاي مختلف. Employment, Making Employment, Iran Economy and Employment Policies. 147 166 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-166&slc_lang=fa&sid=fa Rahim Dabagh رحيم دباغ 00031947532846000 Yes Institute for Research & Planning in Higher Education مؤسسه پژوهش و برنامه‎ريزي آموزش عالي 0003194753284600333 No