فصلنامه پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي Quarterly journal of Research and Planning in Higher Education http://journal.irphe.ir 0 user fa jalali 1383 7 1 gregorian 2004 10 1 10 1 online 1 fulltext

fa شناخت بهره ورى تحقيقات و فرهنگ سازمانى حاکم بر آن؛ مطالعه موردى :يکى از دانشگاههاى مستقر در تهران آموزش عالی higher education پژوهشی Original هدف از پژوهش حاضر بررسى و شناسايـى بهره‎ورى تحقيقات و فرهنگ سازمانى حاکم برآن در يکى از دانشـگاههاى مستقر در تهران و ارائه راهکارها و مدل مرتبط با مديريت فرهنگ سازمانى به منظور رفع مشکلات و تنگناها و بهبود و توسعه تحقيقات در اين دانشگاه است. با توجه به ماهيت، اهداف و سؤالات ويژة تحقيق، از روش تحقيق مطالعه موردى استفاده شد. جامعه آمارى تحقيق 165 نفر اعضاى هيئت‎علمى محقق (استاديار به بالا) بود که در سال 82-1381 به امر پژوهش و آموزش اشتغال داشتند. از ميان اين جامعه، تعداد 115 نفر به روش نمونه‎گيرى تصادفى طبقه‎اى انتخاب شدند. ابزار گردآورى اطلاعات شامل شاخصهاى بهره‎ورى تحقيقات و يک پرسشنامه فرهنگ سازمانى‌ است. براى تجزيه و تحليل داده‌هاى آمارى شاخصهاى بهره‎ورى تحقيقات که غالباً به صورت درصد، نسبت و نرخ رشد است، از ميانگين هندسى و براى تحليل داده‎هاى فرهنگ سازمانى که در مقياس فاصله‎اى به دست آمد، از آمار استنباطى آزمون معني‎دارى t براى محاسبه تفاوت ميانگينها در دو جامعه همگون (وابسته)‌ با درجه آزادى 99= df و سطح معني‎ دارى 05/ 0= استفاده شد. نتايج پژوهش بيانگر آن است که شاخصهاى بهره‎ورى تحقيقات در دانشگاه مورد مطالعه شامل بهره‎ورى پژوهشگران، بهره‎ورى علمى (توليد دانش )‌ و بهره‌ورى اعتبارات پژوهشى چندان مطلوب نيست. ميانگين عددى شاخصهاى ده‎گانه فرهنگ سازمانى مشتمل برخلاقيت، ريسک‎پذيرى، سبک‎رهبرى، حمايت مديريت، يکپارچگى و هماهنگى، کنترل، هويت سازمانى، نظام پاداشها، سازش با پديده تعارض و الگوى ارتباطات در مقياس ليکرت کمتر از 3 و مبيّن فرهنگ سازمانى ضعيف حاکم بر تحقيقات اين دانشگاه است. همچنين، فرهنگ سازمانى تحقيقات در وضعيت موجود هر يک از دانشکده‎هاى علوم تربيتى و روانشناسى، شيمى، علوم‎پايه، تربيت بدنى، ادبيات و علوم‎انسانى، رياضى و کامپيوتر‌ با فرهنگ‎ سازمانى در وضعيت مطلوب در همان دانشکده‎ها متفاوت و اين تفاوت معني‎دار است. اين امر حکايت از شکاف و فاصله ميان فرهنگ سازمانى موجود و فرهنگ‎ سازمانى مطلوب تحقيقات دانشگاه دارد. ضمن اينکه بين نظرهاى اعضاى هيئت‎علمى (استاديار به بالا)‌ دانشکده‎ها درخصوص معني‎دارى شاخصهاى فرهنگ سازمانى در دو وضعيت موجود و مطلوب تحقيقات، همپوشى و همبستگى مثبت وجود داشته است. The purpose of this research is to examine and identify the trend of research productivity and dominant organizational culture in one of Universities in Tehran and to present guidelines and a model related to management of organizational culture in order to remove problems and bottlenecks and promote and develope the research in this university. Regarding to essence, objectives and special research questions, a case study method was used. Statistical population includes 165 faculty members (assistant professors and higher). By using stratified sampling data, 115 subjects were randomly selected. Data collection instrument includes research productivity indicators and an organizational culture questionnaire. In order to analyze the statistical data of research productivity indicators which are mostly as percentage rate, ratios and growth rates, geometrical mean was applied and for analyzing organizational culture data which was achieved in interval scales, the inferential statistics of –test was used for calculating means differentiation in two similar (dependent) populations (with df=99, alpha – 0.05). The results represented that general trend of research productivity indicators of the university containing the productivity of researchers, scientific productivity (knowledge production) and productivity of research budget were negative. Numerical mean of ten organizational culture indicators containing creativity, risk taking, leadership style, management support, consistency and coordination, control, organizational identity, reward system, compromise with conflict phenomenon and communication model is less than 3 in Likert Scales which represented weak organizational culture. In addition, organizational culture of research in College of Education and Psychology, Chemistry, Basic Sciences, Physical – Education, Literature and Humanities, Mathematics and Computer differ significantly from their desired situations. Besides, there were positive correlations between faculty-members, of view about significance of organizational culture indicators in both current and desired research situations. This represents the gap between current and desired organizational culture of university research. بهره‌وري، تحقيقات، فرهنگ سازماني ، رونديابي و دانشگاه. Productivity, Trend Rate, Research, Organizational Culture and University. 1 37 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-186&slc_lang=fa&sid=fa Ahmad Reza Sanjary احمد رضا سنجري 00031947532846001791 Yes Faculty Member of Shaheed Satary University عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد ستاري Mohammad Reza Behrangi محمد رضا بهرنگي 00031947532846001792 No Faculty Member of Tarbiat Moalem University عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت معلم

fa تغييرات اشتغال برحسب تحصيلات شاغلان و عوامل مؤثر بر آن آموزش عالی higher education پژوهشی Original در اين مقاله تغييراتى که طى دوره 73-1365 در اشتغال رخ داده است، برحسب تحصيلات شاغلان و عوامل مؤثر بر آن بررسى مي‎شود. اين عوامل شامل تغييرات در بازار داخلى و خارجى، تغيير تکنولوژى يا تغيير در روابط بين بخشى، محدود کردن واردات به نفع توليد داخلى و تغيير در بهره‎ورى نيروى کار است. اثر اين عوامل بر حسب سطح سواد شاغلان و به تفکيک بخشهاى کشاورزى، صنعت، معدن و کل کشور مورد بررسى قرار گرفته است. نتايج به دست آمده نشان مي‎دهد که تغييرات در اشتغال عمدتاً ناشى از بازار داخلى بوده است. اين وضعيت تقريباً براى شاغلان مختلف برحسب تحصيلات به چشم مي‎خورد. از طرف ديگر، نقش صادرات در اشتغال طى دوره مورد بررسى بسيار اندک بوده است. This paper deals with the employment changes in the time period of 1985-1994 based on education of the employed people and factors influencing it. These changes include changes in domestic and foreign markets, changes in technology or inter- sector relations , import restrictions in favor of domestic production and changes in the productivity of the labor force. The effects of these factors have been reviewed in terms of the education of the employed people in agriculture, industry and mining sectors as well as the whole economy. The outcomes indicate that the changes in employment have mainly resulted from the domestic markets . This situation is also valid for different educational groups observed in the case of different employed people on the basis of education . On the other side, the role of exports in employment has been insignificant in the period under investigation . اشتغال، تحصيلات، بهره‎وري، ضريب اشتغال، گسترش صادرات و جدول داده - ستانده. Employment, Education, Productivity, Employment Coefficient, Export Expansion and Input-Output Table . 39 60 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-187&slc_lang=fa&sid=fa Mansour Khalili Araghi منصور خليلي عراقي Khalili@ut.ac.ir 00031947532846001793 Yes Faculty Member of Tehran University عضو هيئت‎علمي دانشگاه تهرلن Ali Souri علي سوري 00031947532846001794 No Faculty Member of Bu Ali Sina University عضو هيئت‎علمي دانشگاه بوعلي سينا همدان

fa تأثير مشاوره در پيشرفت تحصيلى دانشجويان آموزش عالی higher education پژوهشی Original مشاوره عامل مؤثرى براى حل بسيارى از مسائل دانشجويان است. درحال حاضر، هر يک از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالى ايران داراى يک مرکز مشاورة دانشجويى است که در آن خدمات مشاوره به دانشجويان ارائه مي‎شود. هدف اصلى پيمايش مقطعى حاضر بررسى تأثير مشاوره در پيشرفت تحصيلى دانشجويان است. الگوى نظرى اين پژوهش شامل عواملى مانند بهبود روابط متقابل درخانواده، کسب يا ارتقاى مهارتهاى اجتماعى، کسب و ارتقاى خودپندارى مثبت و شغل‌يابى و رضايت شغلى مى باشد. فرض بر اين است که يارى رساندن به دانشجويان در اين زمينه ها در حل مسائل تحصيلى و در نهايت، پيشرفت تحصيلى آنان مؤثرخواهد بود. جامعة آمارى اين تحقيق مراکز مشاورة دانشجويى بودند. يافته‎ها حاکى از آن است که بين مراکز مشاورة دانشجويى از نظر دارا بودن فضا و نيروي‎انسانى متخصص تفاوت چشمگيرى وجود دارد؛ ارائة خدمات بعضى از آنها، از نظر اينکه قادر به رفع نيازهاى روز افزون دانشجويان باشند، محدود است. ضريب همبستگى پيرسون نشان مى دهد که در ميان عوامل چهارگانة کليدى مدل نظرى همبستگى وجود دارد. همچنين، نتايج عمليات رگرسيونى و مدل‎سازى معادله ساختارى نشان مي‎دهد که مراکز مشاورة دانشجويى مي‎توانند درموارد چهارگانة مذکور در مدل نظرى به دانشجويان کمک کنند و اين امر مى تواند در حل مسائل آموزشى به پيشرفت تحصيلى مؤثر منجر شود. مهم‎ترين عامل در فرايند ارائة اين خدمات، کمک به کسب و ارتقاى خود پندارى مثبت در دانشجويان است. با توجه به تأثير خدمات مراکز مشاورة دانشجويى، تقويت و توجه بيشتر به اين نهادهاى ارزشمند ضرورى به نظر مي‎رسد. Counseling is an important factor in solving Students’ problems. Nowadays, each Iranian university or higher education institute has a counseling center. The principal purpose of this cross-sectional survey was to obtain a better understanding of the effect of counseling on students’ academic achievement. The research model includes four factors or components; they are: family interaction, social skills training, improving client’s self-esteam and Job–search and/or job satisfaction. The data are collected through university-counseling centers. Findings show that in terms of space and human resources there are significaut differences between counseling centers. Pearson correlations indicate that there are close relationships among the major components of the model. In addition, the results of regression analysis and structural equation modeling indicate that counseling may help students, through the components, in order to solve their study problems and consequently, increase their academic achievement. The most important help comes through improvement of the students’ self-esteem. Considering the importance of counseling in students’ academic achievements, the improvement of university counseling centers is recommended. مراكز مشاورة دانشجويي، پيشرفت تحصيلي، بهبود روابط متقابل درخانواده، آموزش مهارتهاي اجتماعي، ارتقاي خودپنداري مثبت، شغل‌يابي و رضايت شغل� University Counseling Centers, Academic Achievement, Improving Family Interaction, Social Skills Training, Increasing Positive Self-esteem, Job–search and Job Satisfaction. 61 90 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-188&slc_lang=fa&sid=fa Esmat Fazeli عصمت فاضلي Fazeli@irphe.ir 00031947532846001795 Yes Faculty Member of Institute for Research & Planning in H.E. عضو هيئت علمي مؤسسه پژوهش و برنامه‎ريزي آموزش‎عالي

fa آسيب ‌شناسى آزمون ورودى دانشگاه آموزش عالی higher education پژوهشی Original آزمون ورودى دانشگاه در ايران به شکلى کاملاً متمرکز و با تکيه بر مهارت تست‎زنى برگزار مي‎شود. تمايل دانش‎آموختگان دبيرستان براى ورود به دانشگاه دولتى به گونه‎اى است که رقابتى دشوار را ناگزير مي‎کند. از مجموع آن شيوه برگزارى آزمون و اين تمايل براى تحصيلات دانشگاهى، وضعيتى به وجود آمده است که تربيت نيروى متخصص و نيز افزايش سطح فرهنگ جامعه را از طريق دانشگاه به فعاليتى با کارآمدى کم و هزينه بالا تبديل کرده است. در مقاله حاضر با بررسى مشکلات شيوه جارى برگزارى کنکور، مجموعه راه ‎حلهايى ارائه مي‎شود که به طور پلکانى و به صورت گام به گام مي‎تواند به حذف عملى کنکور و کاهش مشکلات ناشى از رقابت دشوار آن منجر شود. خلاصه راه‎حل موردنظر، توزيع انواع تراکم است، از تراکم آموزش‎عالى در دانشگاه و به خصوص دانشگاه دولتى تا تراکم سنجش توانايى علمى داوطلبان در يک امتحان متمرکز مبتنى بر تست. روش تحقيق اين مقاله تحليل ثانوى داده‎هاى رسمى با اتکا به مصاحبه با کارشناسان بوده است. Iranian University Entrance Examination, called Konkoor, is a centralized examination emphacizing on multiple choice testing abilities. This entrance examination is a difficult competition because there are high demands for entering higher education in Iran. Therefore, it has coused a complicated situation in Iran that makes training of skilled manpower a difficult and slow task. This article describes the difficulties associated with this way of selecting university students. The article, then, suggests solutions that could gradually remove the necessity for entrance examination. The solution is based on distribution of applicant congestions in different areas. Content analysis and indepth interviews with experts in higher education was used as methods of this research. آزمون ورودي دانشگاه، آفات كنكور، دانش‎آموختگان دبيرستاني و دانشگاههاي دولتي. University Entrance Examination, Problems, High School Graduates and State Universities. 91 130 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-189&slc_lang=fa&sid=fa Morteza Mardiha مرتضي مرديها 00031947532846001796 Yes Faculty Member of Allame عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي

fa تحليل رابطه بين فناورى و سرمايه انسانى در صنايع مبتنى بردانش آموزش عالی higher education پژوهشی Original در ادبيات مرسوم علوم اقتصادى دو واژه سرمايه انسانى و فناورى به عنوان دو عامل توليد جدا از هم مورد توجه قرار مي‎گيرند. در حالى که از چشم انداز اقتصاد مبتنى بر دانش در يک بنگاه مبتنى بر دانش اين دو مفهوم دو نمود متفاوت از دانش معين هستند. دراين مقاله رابطه بين سرمايه انسانى و فناورى از چشم ‎انداز يادشده در دو مرحله توليد و بهره ‎بردارى از آنها تحليل شده است. اين تحليل از دو بعد نظرى و تجربى صورت گرفته است. درتحليل نظرى نشان داده شده است که سرمايه انسانى و فناورى در کنش متقابل در چارچوب سه بازار خدمات آموزشى، سرمايه انسانى و فناورى در يک راستا و متناسب با يکديگر توليد و انباشت مى شوند. تحليلهاى تجربى نيز نشان مي‎دهد که بهره‎بردارى از سرمايه‎‎انسانى و فناورى در بنگاههاى مبتنى بر دانش ايران، لازم و ملزوم يکديگرند. بنابراين، براى افزايش بهره‎ورى توليد و رشد ارزش افزوده در صنايع مبتنى بر دانش ايران، سرمايه‎گذارى در انباشت يکى بايد متناسب و در راستاى سرمايه ‎گذارى در انباشت ديگرى باشد. In the traditional economics, literature, technology and human capital are considered as to separate production factors. But in the knowledge– based economy these factors are two distinguished prospects of specified knowledge from a knowledge-based firm. In this paper relationship between technology and human capital is analysed in Iran's knowledge-based industry. This shows that human capital and technology are complementary to each other. Thus, in order to improve productivity and increase added value in knowledge-based industry , investing in human capital must be accompanied with R&D investments. سرمايه انساني،تغيير تكنولوژي، اقتصاد مبتني بر دانش، بنگاه مبتني بردانش، بنگاه دانش و دانشكاران. Human Capital, Technology Change, Knowledge-Based Economy, Knowledge-Based Firm, Knowledge Firm and Knowledge Workers. 131 169 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-190&slc_lang=fa&sid=fa Yagoob Entezari يعقوب انتظاري entpost@yahoo.com 00031947532846001797 Yes Faculty Member of Institute for Research & Planning in H.E. عضو هيئت‎علمي مؤسسه پژوهش و برنامه‎ريزي آموزش‎عالي

fa اشتغال و آموزش عالى : راهبردهاى پيوند آموزش عالى با نيازهاى بازار کار آموزش عالی higher education پژوهشی Original تحولات اقتصادى – اجتماعى متعددى که در جوامع بشرى به دليل وقوع تغييرات سريع تکنولوژى و علمى درحال شکل‎گيرى است، تجديد نظر و بازنگرى اهداف آموزش عالى، محتواى برنامه‎هاى درسى و شيوه‎هاى آموزشى را ضرورى ساخته است. بررسى مختصرى از اصلاحات آموزشى در اکثر کشورهاى جهان روشنگر اين نکته است که يکى از جنبه‎هاى مهم اين اصلاحات تلاش براى ايجاد پلى بين نظام آموزشى و نظام اقتصادى آن جوامع است. حجم سرمايه‎گذاري‎هاى انجام شده در امر تعليم و تربيت و گسترش تحقيقات و مطالعاتى که در راستاى بهبود کيفيت آموزش و پرورش به طور عام و آموزش عالى به طور خاص انجام مي‎گيرد،‌ مبين نقش کليدى اين نهاد مهم اجتماعى در هدايت جريان توسعه همه جانبه جوامع در نيل به اهداف آن است. همچنين، در کوشش براى کاهش نرخ بيکارى در ميان تحصيل‎کردگان تحکيم ارتباط نظام آموزش عالى با شرايط و نيازهاى اقتصادى بازار کار را بسيار اساسى مي‎نمايد. در اين مقاله سعى مي‎شود که علاوه بر تحليل مبانى نظرى در خصوص ارتباط آموزش عالى با بازارکار، راهبردهاى مناسبى براى استحکام و تداوم پيوند اين دو بخش مهم اجتماعى و اقتصادى ارائه شود. As a result of rapid technological and scientific transformations, societies are experiencing several socio-economic changes which have necessitated major reforms in goals, content and instructional methods of higher education. A brief review on educational reforms in most of countries suggests that connecting educational systems to the economic needs is one of the important aspects of these reforms. The countries' special investment on the quality improvement of education and research reveals that education plays a key role in the process of comprehensive development of all societies. In addition, strengthening the relationship between higher education and the economic requirements of labor market is critical in reducing the rate of unemployment among university graduates. In addition to analysis of relevant theoretical concepts, this article aims to introduce appropriate strategies for fostering and continuing the relationship between these two important socio- economic sectors. اصلاحات در آموزش عالي، تحولات بازاركار، فناوري اطلاعات و ارتباطات و شكاف مهارتي. Reform in Higher Education, Labor Market Transformation, Information and Communication Technologies and Skill Gap. 171 197 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-191&slc_lang=fa&sid=fa Nematollah Azizi نعمت الله عزيزي Nematollah. Azizi@Ktl.jyu.fi 00031947532846001798 Yes Faculty Member of Kurdistan University عضو هيئت علمي دانشگاه كردستان

fa اقتصاد دانش، الگوهاى رهبرى سازمان و ضرورتهاى نوين آموزشي آموزش عالی higher education پژوهشی Original اقتصاد دانش همه چيز و ازجمله جريان ايجاد ايده هاى جديد در مديريت ، روشها و ساختار سازمانها را تحت تأثير قرار خواهد داد. اين تغييرات باعث خواهد شد که نقش مديريت در سازمان دگرگون شود و مهارتهاى موردنياز آنها نيز تغيير يابد. در عصر جديد تمرکز رهبران بر دارايي‎هاى معنوى، طرح آرمانهاى سازمانى، نقل داستانهاى موفقيت سازمان و تغييرات سازمان خواهد بود. بنابراين، رهبران در عصر جديد به عنوان معلم ، طراح و خدمتگزار بايد به طور مستمر تغيير يابند و هويت جديدى از خود خلق کنند. آنها بايد بتوانند به سرعت خود را با شرايط جديد تطبيق دهند، گذشته خود را فراموش و نقشها و روابط جديدى براى خود خلق کنند. آنها بايد بتوانند تيمهاى کارى و گروههاى ذينفع متفاوت را به کار گيرند و سبکهاى متفاوت مديريتى را در آن واحد به کار برند. در اين مقاله به نقش و مهارتهاى مورد نياز رهبرى در عصر جديد و توصيف وظايف و نقشهاى لازم در هدايت سازمان به ويژه سازمانهاى يادگيرنده با ارائه مدلهاى مؤثر در کسب و کار و فرهنگ ريسک پذيرى پرداخته مي‎شود و درنهايت، به ضرورتهاى نوين آموزشى اشاره خواهد شد. The world economy moving from the industrial age toward knowledge economy. This will change everybody’s work, affecting the flow of new ideas into organizations, their management, and procedures. These changes have major effects on the roles and skills leaders need to play. The focus of a leader has shifted towards more intangible issues, being teacher, designer and serviceman. Leaders need to change and to keep reinventing themselves, they have to be ready to adapt, to move, to forget yesterday, to forgive, and to structure new relationships and they need to have the capacity to employ more than one style of leadership. This paper reviews the skills and abilities leaders need to be successful in the knowledge economy, and describes the way in which they need to manage their organizations by managing the organization’s business model and creating a risk, and the new learning approaches. اقتصاد دانش ، رهبري، مدل كسب و كار، ريسك پذيري و يادگيري. Knowledge Economy, Leadership, Business Model, Risk Taking and Learning. 199 219 http://journal.irphe.ir/browse.php?a_code=A-10-1-192&slc_lang=fa&sid=fa A. Ghadirian عباسعلي قديريان ghadirianaa@ripi.ir 00031947532846000 Yes Vice - President/Business Development معاون بازرگاني پژوهشگاه صنعت نفت - ايران 0003194753284600389 No